ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
2202
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
* ( 1378 - تولد ادوارد براون خاورشناس انگليسى ) * وى فرزند بنجامين از اهل نيوكاسل انگلستان و خود از اجله و اعاظم مستشرقين زمان مخصوصا در ادبيات و زبان پارسى است . ادوارد براون در هفتم ماه شعبان المعظم اين سال - مطابق ( . . . ) دلو ماه برجى - در شهر نيوكاسل متولد شده و پس از تحصيل علوم و تبحر غريب در خاورشناسى نه تخصص تنها در ادبيات فارسى بهم رسانيد ، بلكه عشق و علاقهء غريبى به اين زبان و اهالى ايران و علاوه بدين اسلام و « قرآن مجيد » پيدا كرد و همواره از حقوق ايران و ايرانى دفاع مىنمود ، و با علماء شيعه در نجف مكاتبات داشت ، اگرچه روى اصل سياسى و تمايل مصلحتى هم بود كه دولت انگليس در آن سنوات كه مقارن با ايجاد مشروطه بود بايران ابراز مىنمود « 1 » .
--> - برشمرده است ، لكن گويد كه « نگارستان سخن » و چندين كتاب ديگر كه نامشان را آورده از تأليفات وى نيستند و آنها را علماء ديگر بدستور صديق حسن پدرش تأليف كرده و به او نسبت دادهاند ، و بالاخره وفات صاحب ترجمه را در شهر لكهنو در هشتم محرم سنه 1336 هزار و سيصد و سى و شش قيد كرده است . اين نكته را نيز ناگفته نگذاريم كه سيد نقوى در كتاب سابق الذكر خود راجع به سيد نور الحسن خان گويد : « وى به فارسى و اردو هر دو شعر مىسرود و در فارسى طيب و نور ، و در اردو كليم تخلص داشت » انتهى . م . ( 1 ) نظر باينكه ادوارد براون يكى از سرشناسترين خاورشناسان و تفصيل شرح حال او در كتابهاى فراوانى كه در دسترس همگان مىباشد مخصوصا در آثار ميرزا محمد خان قزوينى و مقدمه كتابهايش موجود است لذا از بحث دراينباره صرفنظر نموده و تنها بمطلبى كه شيخ طنطاوى جوهرى مصرى ( 1287 - 1358 ) در كتاب تفسير معروف خود « الجواهر 5 : 202 » راجع به اين شخص نوشته است اكتفا مىكنيم و اين مطلب تاكنون در كتب و مقالات فارسى نيامده و يا به نظر اينجانب نرسيده است . طنطاوى ضمن بحث مفصل و شايان توجهى -